Folia a kamery, czujniki i szyba grzana

Szyba w nowym aucie przestała być kawałkiem szkła. Od wewnątrz przyklejony jest do niej czujnik deszczu i światła, obok niego pracuje kamera asystentów, w tylnej szybie biegną linie grzewcze i ścieżki anten, a w niektórych modelach na szybę czołową pada obraz z wyświetlacza HUD. Folia przeciwsłoneczna leży dokładnie po tej samej stronie szkła, więc spotyka to wszystko. Ten tekst przechodzi element po elemencie: co folia zmienia, czego nie zmienia i o co zapytać, zanim zapadnie decyzja.

Gdzie w szybach siedzi elektronika?

Najpierw mapa. Każda szyba ma własny zestaw dodatków i własny próg przepuszczalności, bo przepisy dzielą szyby na przednie i te za kierowcą.

Próg 70% dla szyby czołowej i przednich bocznych wynika z § 8 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia o warunkach technicznych pojazdów i dotyczy szyby razem z folią. Dlatego z przodu w grę wchodzi wyłącznie folia bezbarwna; rachunek na konkretnych wartościach prowadzimy w osobnym tekście o bezbarwnej ceramice na przednią szybę.

Czujnik deszczu i światła: czy folia go oślepi?

Czujnik deszczu to w uproszczeniu dioda i fotodetektor przyklejone do szyby przez przezroczystą żelową podkładkę. Dioda świeci w szkło pod kątem, a detektor mierzy, ile światła wraca od zewnętrznej powierzchni szyby. Sucha szyba odbija niemal wszystko; krople zmieniają kąt odbicia i część światła ucieka na zewnątrz. Spadek sygnału to dla auta „pada”.

Folia wsunięta między czujnik a szkło zmienia warunki odbicia. Skutki bywają dwojakie: wycieraczki ruszają na suchej szybie albo nie reagują na deszcz. Dlatego standardem jest wycięcie folii pod obrysem czujnika, wykonane przed naklejeniem, a nie po. To samo dotyczy czujnika światła, który steruje automatycznymi reflektorami: tu folia nie psuje pomiaru odbicia, ale zaciemnia dopływ światła, więc światła mogą włączać się za wcześnie. W autach, w których oba czujniki siedzą w jednej obudowie za lusterkiem, wycięcie obejmuje całą obudowę.

Kamera za lusterkiem: co z systemami asystującymi?

Kamera asystentów (utrzymanie pasa, rozpoznawanie znaków, hamowanie awaryjne) patrzy przez szybę czołową w wyznaczonym oknie, zwykle otoczonym czarnym nadrukiem ceramicznym tuż za lusterkiem. Producent kalibruje ją do konkretnego szkła: grubości, krzywizny, przepuszczalności w tym oknie.

Folia w oknie kamery dokłada warstwę, której kalibracja nie przewiduje. Nawet bezbarwna zmienia kontrast obrazu i może wprowadzić odbicia wewnętrzne, zwłaszcza nocą przy światłach z naprzeciwka. Bezpieczna praktyka jest prosta: okno kamery zostaje bez folii, krawędź wycięcia biegnie wzdłuż nadruku. W większości aut to pole jest i tak zasłonięte obudową lusterka, więc z kabiny wycięcia nie widać.

Jeżeli po montażu auto zgłasza ostrzeżenie asystentów, pierwszym podejrzanym jest pole kamery, nie reszta szyby. Kalibracji kamery nie wykonuje się jednak „na wszelki wypadek”: potrzebna jest po wymianie szyby czołowej albo gdy błąd faktycznie się pojawia, i należy do serwisu marki z odpowiednim stanowiskiem.

Czy ogrzewanie tylnej szyby działa pod folią?

Tak, i to jest najczęstsze pytanie z tej listy. Linie grzewcze tylnej szyby są nadrukowane na wewnętrznej powierzchni szkła; folia kładzie się na nich i przykrywa je. Ciepło z linii przechodzi przez cienką folię poliestrową bez zauważalnej straty, więc odparowywanie i odmrażanie działa jak przed montażem. Folia nie przeszkadza też trzeciemu światłu stop, które w wielu autach świeci przez tylną szybę.

Ryzyko dla ogrzewania pojawia się gdzie indziej: przy zdejmowaniu starej folii. Linie są cienkie i łatwo je przerwać, zrywając folię na sucho albo skrobiąc klej ostrym narzędziem. Dlatego starą folię zdejmuje się parą, z cierpliwością, a resztki kleju rozpuszcza chemicznie, nie mechanicznie. Jeżeli w aucie jest już jakaś folia, jej demontaż liczy się do czasu wizyty.

Szyba czołowa grzana to osobny przypadek. Ogrzewanie realizują albo cienkie druciki zatopione w laminacie, albo przewodząca, przezroczysta powłoka naniesiona na wewnętrzną taflę. W obu wariantach element grzewczy siedzi wewnątrz szyby, więc folia naklejona od strony kabiny go nie dotyka i nie zmienia jego pracy. Powłoka przewodząca ma jednak skutek uboczny: sama częściowo ekranuje fale radiowe. W takim aucie folia z metalem dołożyłaby drugi ekran, dlatego do szyb grzanych powłoką dobieramy wyłącznie folię bez metalu.

Anteny w szybie: dlaczego liczy się technologia folii?

Antena radia FM i DAB, a w części modeli także GPS, TV i moduły diversity, od lat siedzi w szkle: w tylnej szybie jako cienkie ścieżki między liniami grzewczymi lub nad nimi, w bocznych jako kilka linii przy krawędzi. Folia leży milimetry od tych ścieżek, więc jej skład decyduje o wszystkim.

Folia barwiona i ceramiczna nie zawierają warstwy przewodzącej i dla fal radiowych są praktycznie przezroczyste. Folia metalizowana zawiera ciągłą warstwę metalu, która tłumi sygnał o kilka do kilkunastu decybeli, a przy antenie w tej samej szybie działa najskuteczniej. Mechanizm i listę urządzeń, które to odczują, opisujemy w tekście o foliach a GPS i LTE; w kontekście tego artykułu wystarczy jedna zasada: na szyby z antenami nie kładzie się folii z metalem, a przy wycenie trzeba najpierw ustalić, w których szybach producent anteny schował.

Wyświetlacz HUD i szyba akustyczna: co jeszcze sprawdzić?

Wyświetlacz przezierny (HUD) rzuca obraz na szybę czołową i korzysta z odbicia od jej wewnętrznej powierzchni. Szyby pod HUD mają klinową folię PVB w laminacie, żeby obraz nie dwoił się od zewnętrznej tafli. Folia naklejona od wewnątrz dodaje nową powierzchnię odbijającą, odległą od szkła o grubość kleju i folii. W części aut skutkiem jest delikatne zdwojenie cyfr; w innych różnicy nie widać. Nie da się tego przewidzieć z karty produktu, dlatego przy szybie czołowej z HUD przykładamy próbkę folii i sprawdzamy obraz z włączonym wyświetlaczem przed montażem.

Szyba akustyczna, czyli laminat z warstwą tłumiącą hałas, nie wchodzi folii w drogę: warstwa siedzi wewnątrz szkła, a folia na jego powierzchni. Podobnie szyba z filtrem UV w masie: folia dokłada własną blokadę, obie warstwy się nie wykluczają.

Co sprawdzamy przy wycenie?

Oględziny przed montażem to w FOLSZYB cztery kroki, w tej kolejności: szyby i ich krzywizny, elementy przyklejone od wewnątrz (czujniki, kamera, obudowa lusterka), ścieżki w szkle (ogrzewanie, anteny) oraz pomiar przepuszczalności szyb miernikiem. Dopiero na tej podstawie pokazujemy karty folii i próbki, bo dobór technologii zależy od anten, a dobór VLT od szkła i progu. Oględziny i pomiar są bezpłatne.

Do czasu wizyty warto dodać dwie rzeczy. Montaż trwa dwie godziny, także wtedy, gdy trzeba zdjąć boczki drzwi; w szczególnych przypadkach, na przykład przy nietypowej tylnej szybie, może potrwać dłużej, o czym mówimy przy wycenie. Po montażu folia sezonuje się kilka do kilkunastu dni: w tym czasie nie opuszcza się szyb, a drobne zamglenia pod folią znikają same.

Jedno zdanie na koniec, bo wraca w rozmowach: elektronika w szybach nie jest powodem, żeby z folii rezygnować. Jest powodem, żeby dobrać technologię bez metalu, wyciąć pola pod czujniki i kamerę oraz zmierzyć zestaw przed przeglądem. Tyle wystarczy, żeby wycieraczki, radio i asystenci pracowali jak przed montażem.